Hepatit B nədir? Yoluxma, əlamətlər və qorunma

Hepatit B nədir?

Hepatit B qaraciyər hüceyrələrini zədələyən virus infeksiyasıdır. Onun ən çətin cəhəti odur ki, xəstəlik uzun illər heç bir şikayət yaratmadan davam edə bilər. Bu dövrdə insan özünü sağlam hiss edir, lakin qaraciyərdə tədricən dəyişikliklər — iltihab, piylənmə, fibroz — inkişaf edə bilər.

Məhz buna görə “əlamətim yoxdur” ifadəsi hepatit B üçün sakitləşdirici arqument deyil. Xəstəliyin aşkarlanması əlamətlərə görə deyil, analizlə mümkündür.

Necə yoluxur?

• Qan və qan məhsulları ilə təmas
• Sterilliyi şübhəli tibbi, stomatoloji və kosmetik müdaxilələr
• Tatuaj, piercing, manikür-pedikür alətlərinin paylaşılması
• Fərdi gigiyena vasitələrinin (ülgüc, dırnaq kəsən, diş fırçası) paylaşılması
• Qorunmamış cinsi əlaqə
• Anadan uşağa ötürülmə

Necə yoluxmur?

Birlikdə yemək yemək, qucaqlaşmaq, əl vermək, eyni qabdan istifadə etmək və ya eyni otaqda olmaq hepatit B üçün yoluxma yolu deyil. Bu barədə yanlış təsəvvür çox vaxt xəstəyə sosial təzyiq yaradır və heç bir tibbi əsası yoxdur.

Hansı əlamətlərə diqqət etmək lazımdır?

• Davamlı halsızlıq və tez yorulma
• İştahasızlıq, ürəkbulanma
• Sağ qabırğa altında ağırlıq və ya küt ağrı
• Gözlərin və dərinin saralması
• Sidiyin tündləşməsi

Bu əlamətlərin heç biri təkbaşına hepatit B demək deyil — hamısı başqa xəstəliklərdə də olur. Lakin onların davamlı olması müayinə üçün kifayət qədər səbəbdir.

Necə aşkarlanır?

İlkin skrininq HBsAg markeri ilə aparılır. Nəticə müsbət olduqda infeksiyanın mərhələsini və aktivliyini müəyyən etmək üçün əlavə markerlər, virus yükü (HBV-DNA) və qaraciyər göstəriciləri təyin edilir. Qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsi qaraciyərin vəziyyətini qiymətləndirməyə kömək edir.

Peyvəndlə qorunma

Hepatit B qarşısı peyvəndlə alına bilən infeksiyalardan biridir. Peyvənd bir neçə dozadan ibarət sxem üzrə tətbiq olunur və dozalar arasındakı aralıqlara riayət edilməsi vacibdir. Peyvəndin sizin üçün lazım olub-olmadığı əvvəlki peyvəndlər və ilkin müayinə əsasında müəyyən edilir.

Nə zaman həkimə müraciət etməli?

Risk faktorunuz varsa, əlamət olmasa belə müayinədən keçin. Saralma, sidiyin kəskin tündləşməsi, güclü qarın ağrısı və ya qanaxma əlamətləri yaranarsa, müraciəti təxirə salmayın.

Digər yazılar