Tez-tez verilən suallar

İnfeksionist yoluxucu (infeksion) xəstəliklərlə məşğul olur: virus hepatitləri, parazitar və bağırsaq infeksiyaları, cinsi yolla keçən infeksiyalar, dəri və göbələk infeksiyaları, bruselyoz, tənəffüs yollarının infeksiyaları və digər infeksion xəstəliklər. Dr. Leyla Bağırovanın əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri virus hepatitləri və qaraciyər xəstəlikləridir.

Səbəbi aydın olmayan uzun sürən qızdırma, davamlı halsızlıq, saralma, 4 həftədən çox davam edən ishal, təkrarlanan dəri və göbələk infeksiyaları, heyvan və gənə təmasından sonra yaranan şikayətlər, hepatit markerinin müsbət çıxması, qaraciyər fermentlərinin yüksəlməsi, hamiləlik öncəsi və hamiləlik dövründə infeksiya müayinəsi — bu hallarda müraciət məqsədəuyğundur.

Qəbullar yalnız öncədən qeydiyyatla aparılır. Telefonla zəng edərək və ya WhatsApp vasitəsilə vaxtı dəqiqləşdirə bilərsiniz. WhatsApp yazışmasında analiz və sənədlərinizi əvvəlcədən göndərmək mümkündür — bu, qəbulun daha məzmunlu keçməsinə kömək edir.

Bakıda iki ünvanda: 3 nömrəli Birləşmiş Şəhər Xəstəxanası (Sahil qəsəbəsi) və Bioloji Təbabət Klinikası (Əcəmi metrosu yaxınlığı). Bundan əlavə, hər şənbə Göyçayda — Nizami küçəsi 150 ünvanında — qəbul keçirilir. Hansı ünvanda və hansı gün qəbul olacağını qeydiyyat zamanı dəqiqləşdirin.

Bəli, mütləq. Köhnə nəticələr də daxil olmaqla hamısını gətirin. Dinamikanın qiymətləndirilməsi tək bir nəticədən daha çox məlumat verir və lazımsız təkrar analizlərin qarşısını alır.

Nəfəs darlığı, güclü qarın ağrısı, davamlı qusma, şüurun dumanlanması, güclü qanaxma, basdıqda itməyən səpki və ya düşməyən yüksək hərarət halında bu kanallardan istifadə etməyin — dərhal təcili tibbi yardıma (103) müraciət edin.

Qan analizi və spesifik markerlərlə. İlkin skrininq adətən HBsAg və Anti-HCV ilə aparılır. Nəticə müsbət olduqda dəqiqləşdirici analizlər — virusun yükü (HBV-DNA, HCV PZR), aktivlik göstəriciləri və qaraciyərin vəziyyəti — təyin edilir.

Mütləq deyil. Bəzi markerlər keçirilmiş infeksiyanı və ya peyvənd sonrası immuniteti göstərir. Nəticənin mənası hansı markerin müsbət olduğundan asılıdır və həkim tərəfindən izah edilməlidir.

Xeyr. Birlikdə yemək, qucaqlaşmaq, əl vermək və ya eyni qabdan istifadə yoluxma yolu deyil. Hepatit B və C əsasən qan yolu ilə, həmçinin qorunmamış cinsi əlaqə və anadan uşağa ötürülmə yolu ilə keçir.

Hepatit C müalicə oluna bilən bir xəstəlikdir. Lakin müalicənin gedişi və nəticəsi hər pasiyentdə fərdidir və yalnız müayinə əsasında qiymətləndirilir. Heç bir saytda və ya reklamda verilən nəticə vədinə etibar etməyin.

Bəli, hepatit A və hepatit B üçün peyvənd mövcuddur. Peyvənd bir neçə dozadan ibarət sxem üzrə tətbiq olunur. Sizin üçün lazım olub-olmadığı əvvəlki peyvəndlər və ilkin müayinə əsasında müəyyən edilir.

“Detoks” və “qaraciyər təmizləyici” adı ilə satılan məhsulların qaraciyər xəstəliyinin müalicəsi kimi istifadəsi əsaslandırılmır; bəzi bitki mənşəli preparatlar isə qaraciyərə əlavə yük yaradır. Əsas yanaşma səbəbin müəyyən edilməsi, qidalanma, fiziki aktivlik və həkim nəzarətidir.

Səbəblərdən biri uzunmüddətli qəbul edilən dərmanların qaraciyər fermentlərinə təsiridir. Bu səbəbdən qəbulda istifadə etdiyiniz bütün dərmanları — reseptli və reseptsiz — bildirmək vacibdir. Belə hallarda dərmanı özbaşına dayandırmaq deyil, həkim nəzarətində qiymətləndirmək lazımdır.

Xeyr. Bir çoxu uzun müddət tamamilə əlamətsiz qalır. Məhz buna görə riskli təmasdan sonra müayinə əlamət gözlənilmədən aparılır.

İfrazatın rəng, qoxu və sıxlığının dəyişməsi; qaşınma, qızartı, göynəmə; cinsi əlaqə və ya sidik ifrazı zamanı ağrı; cinsiyyət nahiyəsində yara, qabarcıq, ziyil və ya səpki; qasıq limfa düyünlərinin böyüməsi.

İnfeksiya yuxarı yollara qalxa, reproduktiv sağlamlıqla əlaqəli fəsadlara yol aça və partnyora ötürülə bilər. Bəzi infeksiyalar uzunmüddətli daşıyıcılıqla davam edir.

Bir çox halda bəli, və çox vaxt eyni vaxtda müalicə tələb olunur. Əks halda infeksiya təkrarlanır.

HPV və hepatit B üçün peyvəndlə qorunma imkanı mövcuddur. Digər cinsi yolla keçən infeksiyalar üçün əsas qorunma vasitəsi bariyer metodlardır.

Xeyr. Qurd invaziyaları həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə rast gəlinir. Əl gigiyenası, təmiz qida və su əsas qorunma vasitələridir.

Laborator təsdiq olmadan “parazit təmizləyici” qəbul etmək düzgün deyil — həm təsirsiz ola bilər, həm də əsl səbəbi gizlədir. Müalicə parazitin növünə uyğun seçilir.

Çox vaxt kifayət etmir. Parazitlərin ifrazı dövri xarakter daşıdığı üçün fərqli günlərdə bir neçə nümunə tələb oluna bilər.

Çox hallarda xeyr. İshalın böyük hissəsi virus mənşəlidir və ya öz-özünə keçir; əsas müalicə maye və elektrolit bərpasıdır. Antibiotik yalnız müəyyən bakterial və parazitar səbəblərdə, həkim təyinatı ilə lazım olur.

Bağırsaq mikroflorasının balansının pozulmasıdır. Çox vaxt uzunmüddətli antibiotik istifadəsindən sonra inkişaf edir və köp, qaz, dəyişkən nəcis kimi şikayətlərlə gedir. Bərpa planı fərdi hazırlanır.

Xeyr. Antibiotiklər yalnız bakterial infeksiyalara təsir edir. Adi soyuqlama, qrip və bir çox tənəffüs infeksiyası virus mənşəlidir — bu hallarda antibiotik fayda vermir, lakin zərər verə bilər.

Xeyr. Əlamətlərin keçməsi infeksiyanın tamamilə sağaldığı demək deyil. Müalicə həkimin təyin etdiyi müddət başa çatdıqda dayandırılır. Ən çox rast gəlinən üç səhv: həkim məsləhəti olmadan qəbul etmək, dozanı özbaşına dəyişmək, müalicəni vaxtından əvvəl dayandırmaq.

Bir neçə dozadan ibarət sxem üzrə; dozalar arasındakı aralıqlara riayət edilməsi vacibdir. Konkret sxem əvvəlki peyvəndlər və fərdi vəziyyət əsasında müəyyən edilir.

Xeyr. İmmuniteti tək bir preparat və ya vitamin kursu ilə “gücləndirmək” mümkün deyil. Balanslı qidalanma, kifayət qədər yuxu, fiziki aktivlik, xroniki xəstəliklərin nəzarətdə saxlanılması və peyvəndlənmə real qorunma vasitələridir.

Peyvənddən sonrakı 24–48 saat ərzində yüngül hərarət, inyeksiya yerində ağrı və qızartı gözlənilən reaksiyadır və adətən 2–3 günə keçir. Lakin hərarət 39 °C-dən yuxarı qalxarsa, səpki basdıqda itmirsə, uşaq süstləşirsə və ya nəfəsi çətinləşirsə, həkimə müraciət olunmalıdır.

Əl gigiyenası; təhlükəsiz su və qida; ət, balıq və süd məhsullarının düzgün emalı; peyvəndlənmə; heyvanla təmasda qoruyucu vasitələr; qorunmuş cinsi əlaqə; fərdi gigiyena vasitələrinin paylaşılmaması; risk qrupunda mütəmadi yoxlanma.

Əvvəlki analiz nəticələri (köhnələr də daxil, tarixə görə sıralanmış), USM və digər müayinə protokolları, xəstəxana çıxarışı, hazırda qəbul etdiyiniz bütün dərman və qida əlavələrinin adları, peyvənd kartı (varsa) və şikayətlərinizin qısa xronologiyası.

Bu, təyin edilən analizdən asılıdır. Bir çox qan analizi acqarına verilir, qarın boşluğunun USM-i də adətən acqarına aparılır. Qeydiyyat zamanı hansı hazırlığın lazım olduğunu dəqiqləşdirin.

Özbaşına dayandırmayın. Bəzi dərmanlar nəticəyə təsir edir, lakin dayandırma qərarı yalnız həkim tərəfindən verilir. Qəbul etdiyiniz hər şeyi bildirmək kifayətdir.

Tək bir nəticə anlıq mənzərədir. Köhnə analizlərlə müqayisə göstəricinin artıb-azaldığını göstərir — bu, çox vaxt tək rəqəmdən daha çox məlumat verir və lazımsız təkrar analizlərin qarşısını alır.