Qısa cavablar
Nədir?
Qarayara, Lyme xəstəliyi, hantavirus infeksiyası, legionelloz və erlixioz kimi zoonoz infeksiyaların qiymətləndirilməsi.
Kimlər üçün?
Heyvanla təması, gənə dişləməsi, kənd təsərrüfatı işi və ya çirklənmiş mühitlə təması olan şəxslər üçün.
Risklər?
Təmas anamnezi verilmədikdə bu infeksiyalar düşünülmür və diaqnoz gecikir.
Nə vaxt müraciət etməli
- Gənə dişləməsindən sonra yaranan səpki və ya qızdırma
- Heyvanla təmasdan sonra dəridə yara və ya qara qabıqlı zədə
- Kənd təsərrüfatı işlərindən sonra yüksək qızdırma və bel ağrısı
- Gözlərdə və dəridə qansızma, sidiyin miqdarının azalması
- Adi müalicəyə cavab verməyən pnevmoniya
- İt saxlayan şəxslərdə gənə dişləməsindən sonra qızdırma
Qarayara (anthrax)
Əsasən Bacillus anthracis bakteriyasının törətdiyi, heyvanlardan insana keçən ciddi infeksiyadır. Yoluxma xəstə və ya tələf olmuş heyvanlarla, onların dərisi, yunu, əti və toxumaları ilə təmas zamanı baş verir; bakteriyanın sporları torpaqda uzun müddət qala bilir. Dəri formasında qaşınan qabarcıq yaranır, sonra ağrısız yara və ortasında qara rəngli qabıq əmələ gəlir. Xəstə və ya tələf olmuş heyvanlara toxunmayın; şübhəli təmas olduqda, hətta əlamət yoxdursa da, dərhal həkimə müraciət edin.
Lyme (Laym) xəstəliyi
Borrelia burgdorferi bakteriyasının törətdiyi, gənə dişləməsi ilə ötürülən xəstəlikdir. Erkən mərhələdə dişlənmiş nahiyədə genişlənən qırmızı səpki (eritema migrans) yarana bilər — adətən qaşınmır və ağrımır. Qızdırma, baş ağrısı, əzələ və oynaq ağrıları müşayiət edə bilər. Müalicə olunmadıqda iri oynaqlarda ağrı və şişkinlik, nevroloji şikayətlər və ürək ritmi ilə əlaqəli əlamətlər inkişaf edə bilər. Diaqnoz mərhələli seroloji qiymətləndirmə ilə qoyulur və nəticələr klinik mənzərə ilə birlikdə şərh edilir — yalnız əlamətlərə görə diaqnoz qoyulmur. Müalicə antibiotiklərlə aparılır; erkən başlanan müalicə gedişi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.
Böyrək sindromlu hemorragik qızdırma
İnfeksiya mənbəyi gəmiricilərdir. Yoluxma gəmiricinin sidiyi, nəcisi və ağız suyu ilə çirklənmiş tozun tənəffüs edilməsi, çirklənmiş qida qəbulu və birbaşa təmas yolu ilə baş verir. Risk xüsusilə ot biçini, odun yığımı və anbar təmizliyi zamanı artır. Yüksək qızdırma, güclü baş ağrısı, gözlərdə və dəridə qansızma, sidiyin miqdarının azalması və bel nahiyəsində ağrı təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir.
Legionelloz
Legionella bakteriyalarının törətdiyi infeksiyadır. Yoluxma faktorları arasında kondisioner sistemləri, duş başlıqları və su sistemlərində toplanan aerozol var. Ağır forma ağır pnevmoniya şəklində gedir; yüngül formalar subfebril qızdırma, rinit və əzələ ağrıları ilə keçə bilər. Pnevmoniya adi müalicəyə cavab vermədikdə bu ehtimal nəzərə alınır.
Erlixioz
Gənələr vasitəsilə ötürülür; infeksiya mənbəyi əsasən itlər, atlar və marallardır. Üşütmə, qızdırma, baş ağrısı, əzələ və oynaq ağrıları, qusma və ishalla başlaya bilər. Qan hüceyrələrinə təsir etdiyi üçün qan göstəricilərində dəyişikliklər, qaraciyər və dalağın böyüməsi müşahidə oluna bilər.
Yuxarıdakı risk təmaslarından biri olubsa və şikayət yaranıbsa, qəbulda bu təması mütləq qeyd edin — diaqnostika istiqaməti bu məlumatdan asılıdır.
Bu səhifə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və diaqnoz vasitəsi deyil. Fərdi vəziyyətiniz yalnız həkim müayinəsində qiymətləndirilə bilər.